BOSNA HERSEK'TE ŞİMDİYE KADAR 750'DEN FAZLA TOPLU MEZAR BULUNDU

■Toplu mezarlar nasıl hazırlanır biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlara gömülecek cesetler nereden toplanıp getirilir biliyor musunuz ?

■Toplu mezarları hazırlayanlar ile soykırım yapanların aynı caniler topluluğu olduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarların en çok ormanlık, dağlık yerlerde kazıldığını biliyor musunuz ?

■Toplu mezarları kazmayı üşenenler, nehirleri, uçurumları, dipsiz mapraları toplu mezar olarak kullandıklarını biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlara farklı yerlerden getirilmiş insan cesetlerinin karıştırılıp içine atıldığını biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlara cesetlerin parçalanıp, parçaların farklı yerlere atıldığını biliyor musunuz ?

■Toplu mezarları bulmanın nasıl olduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlarda yetişen Artemis çiçeğini biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlardaki Artemis çiçeği ile beslenen Mavi Kelebekleri biliyor musunuz ?

■Toplu mezarları, insanların Mavi Kelebekleri takip ederek bulduklarını biliyor musunuz ?

■Toplu mezar bulunduğunda yapılması gereken uluslararası işlemleri biliyor musunuz ?

■Toplu mezarların kazılması, oradaki cesetlere zarar verilmeden ulaşılması, onların numaralandırılması, yerinde kaydedilmesi, korumaya alınması ve kimliklerinin araştırılması için çalışan uzmanları biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlardan gelen ceset ya da ceset parçalarının kimliklerinin belirlenmesi işlemlerini biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlardan gelen cesetlerin kimliklerinin belirlenmesi için kayıp kişiler ile ilgili tüm bilgilerin uzmanların ellerinde olması gerektiğini biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlardan gelen cesetlerin kimliği belirlendikten sonra ailesine nasıl haber verildiğini biliyor musunuz ?

■Toplu mezarda bulunup kimliği tanımlanmış cesedin daha sonra nasıl defnedileceği konusundaki işlemleri biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlarda daha binlerce bulunamamış ceset veya ceset parçalarının olduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarların büyük çoğunluğunu Sırp Karadağlı çetniklerin (VRS/Vojska Republike Srpska), bir kısmını da Bosnalı Hırvatların (HVO) kazıp hazırladığını ve Boşnaklara soykırım yaptıktan sonra onları oralara gömdüklerini biliyor musunuz ?

■Ortaya çıkarılan toplu mezarların içinde, Boşnakların kazıp önceden hazırladığı tek bir toplu mezarın olmadığını biliyor musunuz ?

■Toplu mezarların bir insanlık ve savaş suçu delili olduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarların soykırımı tanımını yapan uluslararası hukukun en önemli maddelerinden biri olduğunu biliyor musunuz ?


■Toplu mezarların en yoğun olduğu yerlerin Bosna Hersek'te Bosnalı Sırp azınlığın yaşadığı Drina vadisi (Podrinje) şehirleri Foça, Gorajde, Vişegrad, Zvornik ve Srebrenica ile kuzeydeki Biyelyina ve Brçko, Orta Bosna'da Sarsybosna, güneyde Mostar, Nevesinye ve batıdaki Krajina bölgesindeki Priyedor, Banya Luka, Sanski Most ve Klyuç şehirleri civarındaki dağlık, ormanlık araziler ile uçurum ve mağaralar olduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlıklar içinde en büyüğünün Sırbistan sınırları içindeki Užiće şehri yakınlarındaki Bayina Başta olduğunu ve Bosna Hersek'te öldürülen Boşnak cesetlerinin kamyonlarla taşınıp oralarda gömüldüğünü, yarım metre, bir metre kazdıktan sonra cesetlerin orataya çıktığını, Sırp çiftçilerin tarlalarını derin sürmekten korktuklarını, su taşkınlıklarında cesetlerin gömüldüğü yüzeydeki toprak altından kendiliğinden ortaya çıktıklarını ve Sırbistan'ın hala bu duruma sessiz kalıp, bölgenin araştırılmasına izin vermediğini biliyor musunuz ?

■Toplu mezar denilince Bosna Hersek'teki en büyük toplu mezarın Drina Nehri olduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlar hiç bulunmasın ve soykırım delili olarak kullanılmasın diye son 200 yıldan beri gerek Sırbistsn'da gerek Karadağ'da, son 100 yıldan beri de Sancak ve Bosna Hersek'te üzerlerine resmi devlet binaları, stadyumlar, Kilise ve Manastırlar, mahalleler ya da askeri binalar ve yasak bölgeler inşa edildiğini biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlar üzerine Dayton anlaşması ile Batının soykırım temelli Republika Srpska diye çakma bir federal devlet kuruduğunu biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlardan çıkarılmış ve kimlikleri belirlenmiş Srebrenicalı Boşnak cenaze namazları kılınıp yıllar sonra Srebrenica'daki Potoçari Anıt Şehitliğine defnedildiklerini biliyor musunuz ?

■Toplu mezarlar hala aranıyor ve her an yeni bir tanesi daha otaya çıkabilir. Kayıp kişileri arama ve bulunan cesetleri tanımlamadan sorumlu Amor Maşoviç'e göre Potoçari Anıt Mezarlığına şimdiye kadar 6.719 şehit defnedildiğini ve 8.372 olan kayıp Srebrenicalıların, aradan çeyrek asırdan fazla geçmiş olmasına rağmen tümünün cesetlerinin bulunamadığını biliyor musunuz ?

Bosna Hersek'te son sadece ilk 15 yılda Kayıp Kişileri Arama Komisyonu temsilcileri, toplu, ortak ve bireysel mezarların bulunduğu 5.000'den fazla yer buldu. İçlerinde yaklaşık 25.000 kalıntı bulundu.

 

 

Kaynak: Yazı ve fotoğraflar Nusret Sancaklı sosyal medyasından alınmıştır.

  
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×

banner163