MAKEDONYA TÜRK TOPLUMUNUN BİR ÇINARI DAHA KAYIP GİTTİ

MAKEDONYA TÜRK TOPLUMUNUN BİR ÇINARI DAHA KAYIP GİTTİ

                                                                 

Remzi CANOVA-Gazeteci yazar Üsküp-Makedonya'dan bildiriyor.  

Bu metinler, sanatçının eserlerini, yaşamını anlatmak, kendisine duyulan sevgiyi, saygıyı dile getirmek, geçmişi bir kez daha farklı açılardan anmak için bir fırsattır. Hele daha küçük toplumlarda bir ünlünün, o topluma o toplumun sosyal yaşamına, diline, edebiyatına ve kültürüne mühür vurmuş birisi ise,onun kaybetmenin acısı dad aha büyüktür. İşte bu cümlelerle, Makedonya’da varlığı asla tartışılmayan Türk toplumu bugünlerde üzüntü içindedir. Nedeni de malum, Makedonya Türk toplumu bir çınarını daha kaybetti. Bu ülkede ve sadece burda değil, Türkiye dahil, Balkanlara,hatta daha geniş bir coğrafyada adını duyurmuş, bu halkların kültürlerine mühürüü vurmuş ünlü bir şair, yazarç gazeteci, siyasetçi ve tek sözle büyüğümüz Fahri Kaya’yı kaybettiğimizin matemini yaşıyoruz. Ne mutluyuz ki, ölümünden kısa bir sure öncesine kadar kendisini Üsküp’teki evinde ziyaret etmiş, bol bol sohbet etmiş, ihtiyaç duyduğumuz tavsiyelerini, görüşlerini alarak ayrıldık kendisinden.

 

Bilmeyenler için Fahri Kaya kimdir? diye kısaca söyleyelim. 1930 Kumanova-Makedonya doğumlu Fahri Kaya bir öğretmen çocuğudur. Babası, Kumanova’da “Işık” adlı Türk ilkokulunu açmış ve iki yıl aynı okulun müdür görevinde bulunmuştur. 1946 yılında babası Türk okullarına öğretmen yetiştirmek için açılan pedagoji kurslarına Türk dili ve edebiyatı hocası olarak atandı. Fahri Kaya da ailesi ile birlikte Üsküp’e taşınır. Üsküp’te öğretmen olmak için pedagoji kursuna gitti. 1 Ekim 1946 tarihinde İştip’e bağlı Yakimova köyünde okul olmadığı için her şeye sıfırdan başlamıştır. Bir ay sonra, on altı yaşında olan Fahri Kaya bir yandan öğretmen, bir yandan da okulun müdürlüğini yapmak zorunda kalmıştır.1950 yılında İştip’teki öğretmen okulunu dışarıdan bitirip, eğitim ile kültür bilgisini geliştirir. Yüksek öğrenimini Belgrad’daki Filoloji Fakültesi’nin Şarkiyat Bölümü’nde sürdürdü. Belgrad Üniversitesi’nin Edebiyatçılar Kulübü üyesi oldu. Daha sonra Filoloji Fakültesi Talebeler Birliği’nin başkanlık üyesi olmuştur. 1954 yılının Eylül ayında Üsküp Radyosu ile iş ilişkisi kurup, burada çocuk ve kültür yayınlarını hazırlamıştır. İki yıl sonra Necati Zekeriya’nın yönettiği Sevinç dergisine geçmiş ve onunla birlikte Sevinç ve yeni çıkmaya başlayan Tomurcuk dergilerinde çalışmıştır. Ayrıca radyodaki görevini sürdürmüştür. 1958-1969 yılları arasında “Birlik gazetesinde çalışmıştır.

Fahri Kaya, gazeteden ayrıldıktan sonra siyasete girmiştir. İki yıl Makedonya hükümetinin kültür sorunlarıyla uğraşmıştır. Ardından tanıtma sekreterliğinin, bugünkü deyimle bakanlığın başına geçmiş ve bu görevde altı yıl kalmıştır.

1982 yılında yedi kişiden oluşan ve Makedonya Cumhurbaşkanlığına seçildi. Necati Zekeriya ile Makedonya ve Kosova’daki Türk okulları için okuma kitapları ile alıştırma defterlerini hazırlamıştır.Kosova öğrencileri için yeni yöntemli bir alfabe hazırlamıştır. II. Dünya Savaşı’ndan sonra Kosova’da Türk dili için yayınlanan ilk alfabedir.

Yazarın çocuk hikâyelerini içeren kitapları 2001 yılında Ankara’da Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yeniden yayınlanmıştır.Kaya, konusu ağırlıklı olarak göç olan ve doğdukları topraklarda ölmek şansına sahip olamayan insanların çileli yaşamlarını yaşlılar için yazdığı hikâyelerinde anlatmıştır. Bu kitapları ve hikâyeleri Makedonca ve İngilizceye de çevrilip yayınlanmıştır. Fahri Kaya, eleştiri, deneme ve diğer türlerde de eserler yazmıştır. Balkanlar’da ve özellikle Yugoslavya’da çeşitli Türk tiyatrosunda oynanan oyunlar, oyunları sahneye koyanlar ve oynayanlar hakkında devamlı yazmıştır. Makedonya ve Kosova Türklerinin kültür etkinlikleri hakkında yazılar kaleme almıştır.Edebî çalışmaları yanında bilimsel çalışmalarıyla, Balkanlar’da Türk varlığının tarihiyle ilgili çok bilinmeyen, gündemden düşmüş bazı olayları gün yüzüne çıkarmak ve Balkanlar’daki Türk varlığının derinliğini anlatmak için çalışmalar yapmıştır. Ayrıca, Üsküplü olan edebî şahsiyetlerden Yahya Kemal Beyatlı ve Sabri Berkel hakkında da yazılar yazmıştır.

Birçok antoloji hazırlamıştır.

Antolojilerin dışında Nâzım Hikmet’in şiirlerinden oluşan büyük bir derlemesi de vardır.

 

Kaya, Melih Cevdet Anday’ın şiirlerinden gerçekleştirdiği kapsamlı bir derlemeyi, Orhan Veli, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet’ten seçtiği şiir kitaplarını da Makedonca’ya tercüme etmiş yayınlamıştır.

 

Eserleri Türk dilindeki eserleri İlk Adımlar Köyden Sesler (1958) Hoşça Kalın (1965) Güle Güle (çocuk hikâyeleri) (1978) Çocuk Rüyaları (1991) Eski Yugoslavya’da Çağdaş Türk Şiiri (antoloji) (İstanbul) (1992) Çağdaş Makedon Şiirleri Antolojisi (antoloji) (Ankara) 1993 Seçme Yazılar (araştırma) (1994) Çağdaş Boşnak Edebiyatı Antolojisi (antoloji) (Yapı Kredi Yayınları) (1995) Küçük Hanım (çocuk hikâyeleri) (1997) İkindi Güneşi (yaşlılar için hikâyeler) Edebiyata Pencere (ilköğretim ders kitabı) Edebiyat (lise ders kitabı) Türkçe Alıştırma Defterleri (ders kitabı) Makedon Yazarlarının Çocuklar İçin Yazdıkları (antoloji) Türk Masalları (antoloji) Gökkuşağı (Yugoslavya Türk yazarları seçmesi) Yugoslavya Türk Hikayesi Makedonya’da İz Bırakan Türkler (2009) Gün Bugün (Yeni Balkan Yayınları) (2010) Şafak Sökerken (Yeni Balkan Yayınları) (2012) Yatsıya Doğru (yaşlılar için hikâyeler) (yayınlanma aşamasında) Yabancı dildeki eserleri Turske Bajke (Sırpça) (1953) Eden Nov Svet (Makedonca) Novo Staro (Makedonca) Şafak Sökerken (2012) Sovremena Turska Poeziya (Şiir Antolojisi) Kopneji I Razdelbi (Makedonca)(2013

 
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×